Breed scala aan bouwtechnieken

23 maart 2017

Vijfde sluis Brunsbüttel wordt meer en meer zichtbaar. 

Met vereende krachten bouwen BAM Infra en Wayss & Freytag Ingenieurbau een nieuwe zeesluis in Brunsbüttel. Na een gedegen voorbereidingsperiode beginnen – op een eiland middenin het sluizencomplex – de vormen van de vijfde sluiskolk meer en meer zichtbaar te worden. ‘We brengen hier het beste uit de culturen van twee bedrijven samen’, zegt Dirk Bennje, projectmanager van de bouwcombinatie.


Overzicht van het sluizencomplex bij Brunsbüttel met de bouwplaats op het sluiseiland

 

Met ruim 30.000 passerende schepen per jaar geldt het honderd kilometer lange Noord-Oostzeekanaal tussen Noordzee en Oostzee als de drukste scheepvaartroute ter wereld. In Brunsbüttel – een stadje aan de monding van de Elbe – geeft een sluizencomplex daterend uit het eind van de negentiende eeuw en begin twintigste eeuw, toegang tot het kanaal.

De combinatie van BAM Infra (vijftig procent), Wayss & Freytag Ingenieurbau en Wayss & Freytag Spezialtiefbau (elk vijfentwintig procent) verwierf de opdracht voor de vijfde sluiskolk in april 2014 voor een bedrag van 346 miljoen euro. Het project wordt gefinancierd door de Duitse Bondsrepubliek, opdrachtgever is overheidsdienst WSA Brunsbüttel.

‘Met dit project beoogt WSA Brunsbüttel niet zozeer in te spelen op de steeds groter wordende schepen. Het werk is eerder bedoeld om extra capaciteit te creëren, zodat de oude sluizen kunnen worden gerenoveerd, zonder dat dit leidt tot beperkingen voor het scheepvaartverkeer. De sluizen zijn aan het eind van hun levensduur’, zegt Gerben Turkstra. Als programmamanager Sluizen van BAM Infra Projecten wat Turkstra nauw betrokken bij de inschrijving en ook tijdens de uitvoering volgt hij het project op de voet. ‘Om risico’s tot een minimum te beperken, hebben we er bij de inschrijving bewust voor gekozen het ontwerp van de opdrachtgever te volgen en geen varianten voor te stellen.’

Het Duits-Nederlandse projectteam wordt geleid door Dirk Bennje, zo’n zeven jaar in dienst van onze Duitse werkmaatschappij. Eerder was hij betrokken bij de tender voor de Fehmarnbelttunnel tussen Duitsland en Denemarken, nu leidt hij een team van 45 medewerkers. ‘Een geweldig project. Zo’n zeesluis bouw je maar een keer in je leven. Qua funderingstechniek en droge en natte waterbouw is het een veelzijdig project en het vraagt van ons het uiterste op het gebied van contractmanagement.’

 

35 fases

De nieuwe sluis wordt 360 meter lang en 45 meter breed. De bouwopgave is complex, niet alleen qua technische uitvoering, maar vooral vanwege de logistiek. Bennje: ‘Op het eiland staat de verkeerscentrale waar al het scheepvaartverkeer in de Duitse Bocht wordt gecoördineerd. Deze voorziening moet bereikbaar blijven. Het eiland met de sluizen maakt deel uit van een hoogwaterkering, deze functie moet altijd worden gegarandeerd. Verder is de ruimte beperkt. De bouw van het binnensluishoofd kent al 35 fases.’


De combiwand bestaat uit veertig ton zware dubbele H-balken, afgewisseld met damwandplanken. Rechts de verkeerscentrale, die altijd bereikbaar moet blijven. 

 

Eigen veerboot

Het werken op een eiland maakt de logistieke puzzel alleen maar ingewikkelder. Voor de aan- en afvoer van materieel, materialen en medewerkers beschikt de bouwcombinatie over een eigen veerboot. ‘De St. Johannes heeft dienst gedaan op de Rijn. Met de veerboot onderhouden we een reguliere verbinding tussen de vaste wal en het sluiseiland’, zegt Stefan Bloemberg, die als logistiek uitvoerder inmiddels is opgevolgd door Tom de Boer. Om lange wachttijden voor de veerboot te voorkomen, ontwikkelde de bouwcombinatie een website, waar leveranciers zich tevoren melden om een plaats te reserveren op de veerboot.

 

Gronddepot

Behalve de pendelende veerboot zijn meer bewegingen nodig over het water. Bennje: ‘Het sluiseiland wordt voor een belangrijk deel afgegraven. Zo’n 1,7 miljoen kuub grond wordt nat en droog ontgraven en met bakken afgevoerd naar een 65 hectare groot depot, dat is ingericht verderop langs het kanaal. Dit werk hebben we in zijn geheel uitbesteed aan de Nederlandse aannemer Martens Van Oord.’

 

Twee culturen

Voorlopig domineren op het sluiseiland nog de stellingen en kragen van Wayss & Freytag Spezialtiefbau en BAM Speciale Technieken. ‘De bouwkuipen krijgen steeds meer vorm, her en der worden palen gemaakt en cementbentonietsleuven gegraven voor de combiwanden’, aldus Bennje.

De projectleider ziet de verschillen in bedrijfsculturen als een positief punt. ‘Zijn de Duitse collega’s goed in het interpreteren van het contract met zijn vele details, de Nederlanders zijn sterk in het zoeken naar optimalisaties in het bouwproces. Als combinatie profiteren we optimaal van het beste van twee bedrijven.’

Een deel van het projectteam bij de veerboot met vanaf links Frans van den Heuvel, Stefan Bloemberg, Henk de Vree, Sonja Pohlmann, Tom de Boer, Stefan Winter, Alexander Zeiser en Helge Baatz

 

Ook in IJmuiden wordt gewerkt aan een imposante zeesluis, die bij oplevering de grootste ter wereld zal zijn. Lees verder